09-DARS
✍️
Yaxshi prompt yozishning olti usuli
Effective prompting techniques
⬇ pastga suring
Prompt — AI’ga bergan so‘rovingiz. Prompt engineering — foydali ko‘rsatma tuzish. Odam o‘zi tushunadigan narsani AI’ga ochiq aytish kerak.
Olti usul
1
Kontekst bering
Nima kerak, nega kerak, siz kimsiz, javobni qayerda ishlatasiz? Vazifaga tegishlisini bering, hammasini emas.2
Namuna ko‘rsating
Few-shot prompting: bir necha namuna bilan uslubni ko‘rsatish.3
Chegara qo‘ying
Hajm, format, til, auditoriya. «Yaxshi chiqsin» — o‘lchanadigan talab emas.4
Bosqichlarga bo‘ling
Murakkab ishni tekshiriladigan qadamlarga ajrating.5
Avval o‘ylab ko‘rsin
Omillar, cheklovlar va muqobillarni ko‘rib, keyin tavsiya bersin.6
Rol, uslub, ohang
Masalan: «yangi kassirga tushuntirayotgan tajribali trener kabi yoz».Rol — xatosizlik kafolati emas. Bu faqat aniqlashtirish.
Misol: savdo tahlili
❌ OLDIN
«Savdoni tahlil qil.»✅ KEYIN
«Anonim jadvalda 2 haftalik savdo bor. 1) kun va filial qamrovini tekshir. 2) mahsulot bo‘yicha dona va tushumni solishtir. 3) uchta asosiy o‘zgarishni jadvalda ber. 4) sababni fakt va taxminga ajrat. Yetishmayotgan raqamni to‘qima.»Javob yoqmasa nima qilasiz?
- Kontekstni aniqlashtiring
- Namuna bering
- Vazifani bo‘ling
- 3 xil variant so‘rang
- Jadval yoki ko‘rgazmali natija so‘rang (Claude’da artifact)
- Suhbat butunlay noto‘g‘ri ketsa — yangisini boshlang
Odatiy xatolar
❌ XATOLAR
AI fikrimni biladi deb o‘ylashBir suhbatga aloqasiz ko‘p vazifa tiqish
Javobga fikr bildirmaslik
✅ YAXSHI ODAT
Aniq vazifa, format, namuna, cheklov, kerakli fonIN LAVASH MISOLI
Ikki haqiqiy post namunasi berasiz. Yangi mahsulot faktlarini alohida yozasiz. Eski postdagi narx yangisiga ko‘chmaganini tekshirasiz.Ishonch darajasini so‘rash mumkin, lekin AI «ishonchim yuqori» desa — bu faktning isboti emas.
💡 Maslahat: «Maqsadim shu. Qanday so‘rashni bilmayman. Prompt tuzishga yordam ber.» — deb AI’ning o‘zidan so‘rang.
🔤 Inglizcha atamalar
Kartani bosing — o‘zbekchasi chiqadi. Imtihonda aynan shu so‘zlar uchraydi.
Prompt🔊 prompt
PromptAI’ga so‘rov
Prompt engineering🔊 prompt enjiniring
Prompt engineeringko‘rsatmani samarali tuzish
Few-shot prompting🔊 fyu-shot prompting
Few-shot promptingbir necha namuna bilan so‘rash
Constraints🔊 konstreynts
Constraintscheklov va talablar
Iteration🔊 itereyshen
Iterationqayta yaxshilash bosqichi
Role🔊 roul
Rolebelgilangan rol
Tone🔊 toun
Tonemuloqot ohangi
🧪 Mini-test
1. Few-shot prompting nima?
Namuna orqali uslubni ko‘rsatish.
2. «Yaxshi chiqsin» qanday talab?
Hajm, format, til kabi aniq chegara kerak.
3. Murakkab ishni nima qilish kerak?
Bosqichlarga bo‘ling.
4. Rol berish nimani kafolatlaydi?
Rol — amaliy aniqlashtirish.
5. Suhbat butunlay noto‘g‘ri ketsa?
Yangi suhbat ko‘pincha yaxshiroq.