☰ Darslar5 / 14
05-DARS
⚖️

AI nimaga qodir, qayerda adashadi?

Capabilities & limitations
⬇ pastga suring

AI’ni yangi hamkasbdek o‘rganing. Kuchli va zaif tomonini bilsangiz — ishni to‘g‘ri taqsimlaysiz.

💪 Kuchli tomonlari

⚠️ Cheklovlari

1

Knowledge cutoff

O‘qitish ma’lumotining vaqt chegarasi. Undan keyingi voqeani bilmasligi mumkin.
2

Hallucination

Ishonchli ohangda to‘qib aytadi yoki xato aytadi.
3

Context window

Uzun suhbatda eski ma’lumot chiqib ketishi mumkin.
4

Non-determinism

Bir savolga turlicha javob chiqishi mumkin.
5

Temperature

Tasodifiylik sozlamasi. «Rostlik tugmasi» emas!
6

Murakkab mantiq va hisob

Ko‘p bosqichli masalada xato qilishi mumkin. Tekshiring.
7

Kirish yo‘q

Sizning bazangizga ruxsat bermasangiz, undagi faktni bilmaydi.

RAG nima?

RAG (retrieval-augmented generation): modelga tashqi manbadan topilgan ma’lumotni qo‘shib javob yaratish.

Savol«Bugungi savdo qancha?»Qidiruv (retrieval)Kassa hisoboti topiladiJavobHisobotga tayanib yoziladi
IN LAVASH MISOLI
AI «bugun savdo oshdi» desa-yu, kassa hisoboti berilmagan bo‘lsa — bu tasdiq emas. Hisobotni bering.
IN LAVASH MISOLI
AI tannarx chiqarsa, gramm va kilogramm aralashmaganini tekshiring. Ravon matn hisob to‘g‘riligini isbotlamaydi.
👤 ODAM
Odam: tanqidiy fikr, soha tajribasi, qaror, axloq
🤖 AI
AI: tezlik, katta hajm, qonuniyat topish

🔤 Inglizcha atamalar

Kartani bosing — o‘zbekchasi chiqadi. Imtihonda aynan shu so‘zlar uchraydi.

Capabilities🔊 keypabilitiz
Capabilitiesqobiliyatlar
Limitations🔊 limiteyshenz
Limitationscheklovlar
Knowledge cutoff🔊 nolij katof
Knowledge cutoffbilimning vaqt chegarasi
Hallucination🔊 halyusineyshen
Hallucinationto‘qima yoki xato, ishonchli ko‘rinishda
Non-deterministic🔊 non-diterministik
Non-deterministichar safar turlicha natija
Temperature🔊 tempricher
Temperaturetasodifiylik sozlamasi
Retrieval🔊 ritrival
Retrievalmanbadan ma’lumot topish

🧪 Mini-test

1. Hallucination nima?

Model ishonch bilan noto‘g‘ri aytishi mumkin.

2. Knowledge cutoff nima?

Undan keyingi voqealar ichki bilimda bo‘lmasligi mumkin.

3. Temperature nimani boshqaradi?

Bu rostlik tugmasi emas.

4. AI sizning kassa hisobotini ko‘rmagan. «Savdo oshdi» desa?

Faktni manbadan tekshiring.

5. RAG nima?

Retrieval-augmented generation.